Angola Kolobus Maymunları

 

 

Angola Kolobus maymunu (siyah-beyaz kolobus maymunları), C. angolensis ikili adıyla bilinen bir tür ve fotoğrafta gördüğünü erkek maymunun adı Matata. Epeyce popüler olmuş bir cümle var Swahili dilinde ‘hakuna matata’ problem yok anlamına geliyor. İngilizce’de no problem ya da no worries gibi bir anlamı var. Matata kelimesi çoğul bir yapıda, tata kökünden geliyor. Tata ise problem demek. Bu, grubunda alfa erkeği olan arkadaşın adına kabaca problem diyebiliriz demek oluyor.

Eski Dünya Maymunu olan Kolobus Maymunlarının taksonomisi

Öncelikle bu civarda tahmin edeceğiniz üzere birden fazla kolobus maymunu grubu var. Ben buradaki proje dahilinde çalışma yapacağım için merkezin civarındaki kolobus grubunu çalışacağım. Tabii önce onları iyice bir tanımak gerekiyor. Zira Dian Fossey gibi bir grup goril bulup onları tanıyıp keşfedip isimlerini ben vermiyorum. Hali hazırda takip edilen onlarca maymun var burada. Ve benim çalışacağım grup ise yaklaşık 10 bireyden oluşuyor.

Şempanzeleri Darıca Hayvanat Bahçesi’nde sürdürdüğüm tez çalışmamdan dolayı ayırt edebilir olmuştum. Ama daha bugün okuduğum bir makalede Nishida’nın şu lafını gördüm ‘Yıllardır şempanzelerle çalışıyorum ama hala bu konuda uzman sayılmam, öğrenecek daha çok şey var’. Ben de en azından kendi grubumu ayırt edecek kadar fiziksel özelliklerini tanıdım. Yolda görsem tanırım, o derece. Aha bu benim Button derim. Zira onları tek tek ayırırken karakteristik olarak da tanımaya başlıyor insan. Daha oyuncu olan, daha sakin olan, daha meraklı olan gibi. Ama en önemli ölçüt her zaman vücut büyüklükleri oluyor tabii. En azından başlangıçta…

Elimde daha önceki araştırmacıların notlarıyla kendi grubumu bulmam, onları ayırt etmem ve bir de kimin kim olduğunu elimdeki birkaç cümlelik notlarla öğrenmem gerekiyor. Alfa erkeğini bulmak kolay. En büyüğü ve grupta hep ilk görüneni, hep başı çekeni oluyor. Kendi grubumu bulmayı öğrendim ancak hala bireyleri tanımaya çalışıyorum. Hmm bu kesin şudur dediğimin ismi Ewok olan genç bir erkek. Star Wars’a selam olsun.

Peki onları nasıl tanıyoruz’a adım adım gelirsek. Öncelikli olarak cinsiyet ayrımı yapıyoruz. Cinsiyetleri nasıl ayırt edilebileceğinin en önemli belirleyicisi kuşkusuz cinsel organlar. Hayvanlar ağaçtayken siz onlara aşağıdan baktığınızda her zaman bir penis göremeyebilirsiniz, bu yüzden en faydalı olan bir daldan diğer dala zıplarken bile fark edebileceğiniz beyaz çizgiler ve oturma yastıkçıkları olarak bilinen işiyal nasırların (ischial callosities) şekli. Siyah beyaz kolobusların yastıkçıkları dişilerde iki parça şeklinde görülürken bu, erkeklerde tek parça halindedir. Dişilerde bu yastıkçığın ön kısmında yani tam bitimindeki bölgede beyaz bir benek vardır, erkeklerde ise bu beyazlık penise doğru ilerleyen bir çizgi şeklinde görülür.

 

 

Bir sonraki aşamada ise Kolobus maymunlarının büyüme evrelerini bilmekten geçiyor. Kolobus maymunlarının bebeklik evreleri üç evreyle ayırt edilebiliyor. Beyaz evre, gri evre ve siyah-beyaz evre. Doğduklarında bembeyaz tüylere sahip olan bu hayvanlar yavaş yavaş siyah-beyaz renklere dönüşüyor.

 

Fotoğrafta gördüğünüz ise doğalı birkaç gün olmuş beyaz türlerinin altından derisinin pembeliğini seçebileceğiniz bir yenidoğan.

 

 

Beyaz yavrular

4-6. haftaya kadar süren bu evrede sadece el, ayak ve gözlerinin etrafındaki daireler siyah tüylerle kaplı pembemsi deri renginin üzerinde bembayaz tüyler var. Bu dönemde yavrular yetişkinlere oldukça bağlılar.

 

Gri yavrular

6 ve 10. hafta aralığını kapsan bu dönemde tüylerinin rengi çoğunlukla gri renginde. Bu dönemde de yetişkinlere oldukça bağlılar ve hem dişiler hem erkekler, yavruları göğsünde taşırlar (alloparenting). Bu yüzden taşıma işleminde yavruyu taşıyan maymuna dişi demek ya da yavrunun annesi olduğunu düşünmek yanıltabilir. Bu dönemde dişiler ve erkekler arasında fiziksel boyut farklılığı yok.

 

Siyah-beyaz yavrular

Kolobus maymunları 8. haftadan sonra yaklaşık 3-4 aylıkken artık yetişkinlikte ulaşacakları renklerine tamamiyle kavuşuyorlar. Bu dönemde artık bağımsızlıklarını kazanmaya başlıyorlar ancak hala yetişkinlere bağlılar. Dişiler ve erkeklerin bu dönemde de boyut farklılığı yok.

 

Çocukluk (Juvenile)

Bir önceki döneme göre çok büyük bir farklılık yok bu dönemde ancak artık bağımsız oldukları bir dönemdeler ve vakitlerini kendi yaşıtlarıyla geçiriyorlar.

 

Genç yetişkin

Bu dönemdeki bireyler artık daha çok yetişkinlerle vakit geçirmeye başlıyorlar. Seksüel dimorfizm bu dönemde ortaya çıkmaya başlıyor ve artık erkek bireyler dişilerden daha büyük olduğu farkediliyor. Köpek dişleri gelişmeye başlıyor.

 

Yetişkinlik

Yetişkin erkek ve dişi bireyler gruptaki oyunlara katılmazlar. Her iki cinsiyetin yetişkin bireyleri yavru taşıma işini yapsa da, bakıcılığı (nursing) sadece dişiler yapar.

 

 

Please follow and like us:
error

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*