Maymunların İdamı

Uzun zamandır çeşitli sosyal mecralarda bir bilgi vardı. Maymunların gemilerde kullanılması ve gelişen olaylarla sonrasında meydanlarda idam edilmesi. Bu konuyla ilgili nazarımca bulabildiğim en doğru kaynaktan alıntı yapmak istedim. Yanı sıra bu zamana kadar yazılanlardan okuduğum “maymunların insanlardan çok daha keskin gözleri olduğu” gibi yanlışları da düzeltmek istedim. Öncelikle Dünya’da yaklaşık 500 primat türü var. Ortak benzerlikleri muhakkak olsa da bir o kadar da farklılıkları var. Örneğin goriller primatların içinde en cüsseli ve ağır primatlarken Yeni Dünya Maymunları içerisinde elinizin büyüklüğünde primatlara rastlayabilirsiniz. Dolayısıyla görme yetisi de bu bağlamda değişmektedir. Hatta algılayabildikleri renk spektrumlarıyla ilgili oldukça güncel çalışmalar da mevcut.

Burada paylaşacağım alıntının kaynağı Reşad Ekrem Koçu’nun 1971 yılında yayımlanan “Tarihimizde Garip Vakalar” adlı kitabından.

 

***

Maymunların İdamı

Eski yelken ve kürek devri gemiciliğinde, her gemide birkaç tane talimli maymun bulundurdu. Bunlar, açık denizde gemilerin direklerinin tâ tepesine tırmanarak korsan gözcülüğü yaparlardı; gayet keskin gözleriyle ufukta bir gemi gördükleri zaman bağırarak haber verirler, gemiciler de bir korsan cengine hazır bulunurlardı. İstanbul’un yelken, halat, makara, kürek, zift, varil, lenger… hulâsa bütün gemi teçhizat ve levazımının satıldığı yer Galata’da, iki köprü baş arasındaki saha idi. Gazi köprüsü başında Sokullu Mehmed Paşa camii (Azap kapısı camii) civarında da bir sıra maymuncu dükkanları vardı; tersane gemileri ve sair tüccar gemileri için talimli maymunlar burada satılırdı. Üçüncü Murad’ın hocası Abdülkerim Efendi gayet mutaassıp, asabi, her aklına geleni yapan, Padişah üzerindeki nüfuzuna dayanarak hiç kimseden korkmayan bir adamdı. Güzel konuşu, camilerde vaaz ettiği zaman dinleyicileri kendisine meftun ederdi. Bir gün, hoca efendi bir kitapla “Maymun fuhşa alet olur” diye bir bend okumuş, asabiyetinden ateş kesilmişti; hemen arkasına binlerce insan toplayarak Azapkapısı çarşısına gitmiş, maymuncu dükkanlarını basmış, ne kadar maymun varsa yakalatıp biçare hayvanları oradaki ağaçlara astırarak idam ettirmişti. Halk da pek haklı olarak bu mutaassıp hocaya “Maymunkeş” lâkabını takmıştı.

 

***

 

 

Please follow and like us:
error

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*